Չնայած դժվարություններին՝ «Հյուսիս-Հարավը» շատ ավելի հեռանկարային ու իրատեսական նախագիծ է

Հայաստանը կտրել Ռուսաստանից ու Իրանից (հյուսիս-հարավից) և տեղավորել Չինաստանից Եվրոպա (արեելք-արևմուտք) աշխարհատնտեսական առանցքում չի հաջողվելու, չնայած Հայաստանն իր կողմից ամեն բան արել է դրա համար. 2018-ին բեմականացրել է թավշյա հեղափոխություն, տուրք է տվել թուրքական պահանջներին` հրաժարվելով Արցախից, խոստացել է Սյունիքով անցնող ճանապարհը վերապատվիրակել։

Բանն այն է, որ ճանապարհ վերապատվիրակելը, Սյունիքը խաղաղության խաչմերուկ դարձնելը կարող էր իրագործվել մեկ դեպքում, եթե Չինաստանը շարունակեր մնալ արևելք-արևմուտք ճանապարհի շահագրգիռ կողմ, ինչպես մինչև 2017-2018 թթ։ Այսօր Չինաստանը ինքն է հրաժարվել այդ երբեմնի մեգանախագծից` Կենտրոնական Ասիայով, Անդրկովկասով ու Թուրքիայով Եվրոպա դուրս գալու գաղափարից, որովհետև ԵՄ-ի հեռանկարը` որպես ինքնուրույն ու ինքնաբավ միավոր, Չինաստանի համար այլևս կասկածելի է։ Հետևաբար, Չինաստանը հարկադրված կենտրոնացել է ռեգիոնալ ռազմավարությունների վրա։

Այսօր երբեմնի մեգանախագծի մասնակի շահառուներ են մնացել որոշ եվրոպական երկրներ, բայց առաջին հերթին՝ Թուրքիան, որի համար Հայաստանի տարածքով արտապատվիրակված ճանապարհի փոխարեն ընդունելի միակ տարբերակը Զանգեզուրի միջանցքն է։

Հ.Գ. Չնայած դժվարություններին՝ Հյուսիս-Հարավը շատ ավելի հեռանկարային ու իրատեսական նախագիծ է, քան՝ արևելք-արևմուտքը, որն այսօր նեղացել և ավելի շատ համաթուրքական նախագիծ է հիշեցնում։ Եվ հետևաբար, ԵՄ չինովնիկների այցը Հայաստան, Արարատ Միրզոյանի այցը Չինաստան, Նիկոլի այցը Թուրքիա վերջին ջանքերն են` ցույց տալու, որ 2018-ի «թավշյա հեղափոխությունը» դեռ շնչում է, ինչին իրենք էլ չեն հավատում։ Այլապես, «հեղափոխությունը» ամեն գնով պաշտպանելու խնդիրը Նիկոլին չէր դրդի իրական Հայաստանը հակադրել պատմական Հայաստանին ու հենց «իրական Հայաստանին» շնչառություն տալու համար միանալ համաթուրքական շնչառական ապարատին։

Գարեգին Պետրոսյան

Մեկնաբանություններ